Nếu là một fan bóng đá thực thụ thì chắc hẳn không ít lần bạn đang ăn mừng chiến thắng sau một siêu phẩm, thì bỗng nhiên trọng tài biên phất lá cờ chéo góc và bàn thắng bị tước bỏ trong sự ngỡ ngàng.
Nguyên nhân thường gặp nhất cho sự hụt hẫng chính là: Việt vị. Vậy thực chất việt vị là gì? Tại sao một luật lệ ra đời từ rất lâu rồi nhưng vẫn liên tục được bàn tán và gây ra những cuộc tranh luận đến tận bây giờ?
Hãy cùng tìm hiểu tất tần tật về việt vị trong bài viết dưới đây.
1. Định nghĩa việt vị là gì?
Theo cách hiểu đơn giản nhất: “việt” có nghĩa là vượt qua, “vị” có nghĩa là vị trí. Để trả lời cho câu hỏi việt vị là gì? Đó chính xác là việc cầu thủ tấn công di chuyển vượt quá vị trí cho phép trên phần sân của đối phương tại thời điểm đồng đội chuyền bóng cho.
Trong luật bóng đá do FIFA quy định, việt vị nhằm ngăn chặn việc các tiền đạo chỉ “nằm” chờ chực sẵn ở gần khung thành đối phương và ghi bàn một cách dễ dàng.
Nhờ có luật việt vị, bóng đá đòi hỏi nhiều hơn về tư duy chiến thuật, kỹ năng phối hợp và khả năng phá bẫy thông minh chứ không chỉ là việc phát bóng dài lên tuyến trên và ghi bàn.
2. Các cách xác định tình huống việt vị
Để trọng tài thổi phạt một cầu thủ, người đó phải thỏa mãn đồng thời các điều kiện khắt khe dưới đây:
Thứ nhất: Vị trí đứng
Một cầu thủ bị coi là đứng ở vị trí việt vị khi hội tụ đủ 3 đặc điểm sau:
- Đứng ở trên phần sân của đối phương.
- Bất kỳ bộ phận của đầu, thân mình hoặc chân ở gần đường biên ngang của đối phương hơn so với trái bóng.
- Ở gần đường biên ngang đối phương hơn so với cầu thủ đối phương thứ hai. Thông thường, thủ môn là người thứ nhất, nên cầu thủ tấn công không được đứng dưới hậu vệ cuối cùng của đối phương.
Xem thêm : bảng xếp hạng bóng đá Đức
Thứ hai: Tham gia trực tiếp vào tình huống bóng
Đây là điểm mấu chốt. Nếu bạn đứng việt vị nhưng không làm gì cả thì trận đấu vẫn tiếp tục. Trọng tài sẽ chỉ thổi phạt khi:
- Chạm hoặc nhận bóng từ đường chuyền của đồng đội.
- Có hành động cản trở tầm nhìn, cản trở khả năng chơi bóng của hậu vệ hoặc thủ môn đối thủ.
- Chiếm lợi thế từ vị trí việt vị (ví dụ: bóng đập cột dọc, xà ngang hoặc nảy ra từ thủ môn đối phương và lao vào đá bồi).
Người hâm mộ thường phải xem đi xem lại các pha quay chậm trên XoilacTV mới có thể nhìn thấu được những khoảnh khắc nhạy cảm tính bằng phần trăm giây này. Và đây luôn là những tình huống nóng hổi mà fan bóng đá nào cũng mong chờ khi cầu thủ sắp ghi bàn.
3. Các trường hợp không bị thổi phạt việt vị
Hiểu rõ việt vị là gì cũng đồng nghĩa với việc bạn phải nắm được những “ngoại lệ” của luật. Dù cầu thủ tấn công có đứng dưới toàn bộ hàng thủ đối phương, họ vẫn sẽ KHÔNG bị thổi phạt nếu nhận bóng trực tiếp từ 3 tình huống bắt đầu lại trận đấu sau:
- Quả ném biên: Khi bóng ra ngoài đường biên dọc và đồng đội ném bóng vào.
- Quả phạt góc: Bóng được đá từ cột cờ góc.
- Quả phát bóng: Thủ môn hoặc hậu vệ đặt bóng đá lên từ khu vực 5m50.
Ngoài ra, nếu cầu thủ tấn công nhận được nhận bóng từ một pha cố tình cản phá, chuyền về lỗi của hậu vệ đối phương thì cầu thủ đó sẽ không bị tính là việt vị. Bạn cần phải nắm rõ được những luật lệ này để xác định trận đấu tốt hơn đấy nhé!
4. Công nghệ VAR và cách xử lý việt vị
Khi một lỗi việt vị xảy ra, trọng tài biên sẽ phất cờ báo hiệu bắt lỗi. Trọng tài chính sẽ thổi còi dừng trận đấu và cho đội phòng ngự được hưởng một quả đá phạt gián tiếp tại chính vị trí mà cầu thủ tấn công đã phạm lỗi. Nếu có bàn thắng được ghi, nó sẽ ngay lập tức bị hủy bỏ: đây chính là lúc gây ra nhiều tiếc nuối và hụt hẫng nhất đối với các cầu thủ đã ghi được bàn thắng.
Tuy nhiên, với tốc độ của bóng đá trong trận đấu, mắt người thường không thể bắt kịp những pha bứt tốc chớp nhoáng. Đó là lúc công nghệ VAR lên tiếng trả lời. VAR sử dụng hệ thống camera để kẻ những đường thẳng ảo trên sân, xác định chính xác đến từng milimet xem mũi giày hay bả vai của tiền đạo đã “việt vị” hay chưa.
Khán giả xem qua XoilacTV chắc chắn đã quá quen thuộc với đồ họa kẻ vạch 3D đầy kịch tính mỗi khi VAR được vào cuộc. Thậm chí hiện nay, công nghệ “Việt vị bán tự động” đã được áp dụng để đưa ra quyết định chỉ trong vài giây.
5. Tại sao luật việt vị lại phức tạp và gây tranh cãi?
Dù có VAR hỗ trợ, việt vị vẫn là tâm điểm của những cuộc tranh cãi bất tận. Tại sao lại như vậy?
- Ranh giới quá mong manh: Đôi khi, một cầu thủ bị tước bàn thắng chỉ vì chiếc bả vai hay cái gót giày vô tình nhô lên phía trước chỉ vài milimet so với gót giày của hậu vệ đối phương.
- Tính chủ quan trong việc “tham gia tình huống bóng”: Việc xác định xem cầu thủ đứng dưới có thực sự “cản trở tầm nhìn” của thủ môn hay không phụ thuộc rất nhiều vào nhận định chủ quan của trọng tài chính.
Dù gây tranh cãi, nhưng không thể phủ nhận chính những khoảnh khắc hồi hộp chờ đợi quyết định từ VAR đã tạo nên một thứ gia vị rất riêng, khiến các khán đài và các kênh phát sóng như Xôi Lạc Trực Tiếp luôn bùng nổ cảm xúc. Nếu trong một trận đấu thiếu những pha check VAR thì cũng thật nhàm chán.
Lời kết
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã giải đáp được trọn vẹn thắc mắc việt vị là gì và hiểu rõ được cách vận hành của luật lệ phức tạp này.
Bóng đá là một môn thể thao đầy biến số và việt vị chính là ranh giới mỏng manh giữa người hùng và kẻ tiếc nuối. Để tự mình rèn luyện đôi mắt nhìn nhận các tình huống nhạy cảm và hiểu rõ những luật lệ chuyên nghiệp thì đừng quên theo dõi các trận cầu đỉnh cao mỗi ngày trên Xôi Lạc TV nhé!
